WróćSamochody wyposażone w manualne skrzynie biegów są zdecydowanie bardziej popularne niż te z automatycznymi przekładaniami. Wielu kierowców docenia bowiem możliwości pełnej kontroli nad pracą silnika i obrotami. Z drugiej jednak strony automatyczne skrzynie biegów znacząco ułatwiają prowadzenie pojazdu zwłaszcza w warunkach miejskich. Poznaj zasady działania obu przekładni oraz sprawdź ich wady i zalety.
- Jak działa manualna skrzynia biegów?
- Wady i zalety manualnej skrzyni biegów
- O czym pamiętać, korzystając z manualnej skrzyni biegów?
- Jak działa automatyczna skrzynia biegów?
- Rodzaje automatycznych skrzyń biegów
- Skrzynia automatyczna – wady i zalety
- Skrzynia manualna czy automatyczna – która będzie lepsza?
- FAQ
Jak działa manualna skrzynia biegów?
Manualna skrzynia biegów składa się z następujących elementów:
- wałków z kołami zębatymi –najczęściej to wałek sprzęgłowy, pośredni i główny, które współpracują ze sobą, tworząc pary kół zębatych,
- mechanizmu zmiany biegów –umożliwia wybór odpowiedniej pary kół zębatych, a tym samym konkretnego biegu,
- synchronizatorów –umożliwiają płynną zmianę przełożeń,
- dźwigni zmiany biegów – jest ona umieszczona w kabinie i pozwala na fizyczny wybór biegu.
Mechanizm przekładni manualnej skrzyni biegów jest zamknięty w obudowie. Sprzęgło łączy wał korbowy silnika z wałkiem sprzęgłowym. Na nim zamontowane są koła zębate odpowiadające poszczególnym przełożeniom.
Aby zmienić bieg, należy wcisnąć sprzęgło, a to powoduje przerwanie przekazywania prędkości obrotowej i mocy silnika na koła. Następnie konieczne jest wrzucenie jałowego biegu oraz wybór konkretnego przełożenia za pomocą dźwigni. Po zmianie biegu należy z wyczuciem odpuścić sprzęgło, aby napęd ponownie był przekazywany na koła. Dzięki synchronizatorom cały proces przebiega płynnie i bezproblemowo.
Wady i zalety manualnej skrzyni biegów
Skrzynia manualna zapewnia dynamiczną jazdę oraz pełną kontrolę nad pracą silnika. To kierowca obserwuje prędkość pojazdu oraz obroty i dopasowuje do nich konkretny bieg. Manualne skrzynie są najczęściej łatwiejsze i tańsze w naprawie ze względu na mniej skomplikowaną budowę i brak zaawansowanych elementów elektronicznych.
Ich obsługa wymaga jednak skupienia. Kierowca musi kontrolować nie tylko to, co dzieje się wokół pojazdu, ale także pilnować tego, aby operować sprzęgłem i wrzucić odpowiedni bieg. Tempo ich zmiany jest zdecydowanie mniej płynne i wolniejsze niż w automatach. Skrzynia manualna wymaga ręcznego wrzucania biegów, a to może być szczególnie uciążliwe podczas jazdy w korku. Nieprawidłowe operowanie nią może powodować problemy z właściwym działaniem przekładni.
O czym pamiętać, korzystając z manualnej skrzyni biegów?
Jeżdżąc samochodem z manualną skrzynią biegów, pamiętaj o tym, aby:
- zmieniać biegi z wyczuciem – unikaj gwałtownego puszczania sprzęgła, gdyż może to spowodować szarpnięcie,
- nie wciskać pedału sprzęgła podczas jazdy – może to doprowadzić do jego szybszego zużycia,
- nie trzymać dłoni na drążku zmiany biegów, gdy nie jest konieczne – jego obciążenie może skutkować poluzowaniem podzespołów przekładni,
- zmieniać biegi stopniowo – dostosuj przełożenie do prędkości jazdy i obrotów silnika, aby uniknąć nadmiernego obciążenia jednostki napędowej.
Podczas postoju, np. na światłach, możesz wrzucić jałowy bieg, dzięki czemu odciążysz układ napędowy. Unikaj wciskania gazu do dechy przy niskich obrotach, gdyż może to negatywnie wpłynąć na jego żywotność. Ruszaj stopniowo, powoli zwiększając prędkość. W ten sposób zmniejszysz ryzyko poważnego uszkodzenia skrzyni oraz jednostki napędowej.
Jak działa automatyczna skrzynia biegów?
Automatyczna skrzynia biegów składa się z następujących elementów:
- sprzęgła – najczęściej jest to przekładnia kinetyczna bazująca na energii kinetycznej wody lub oleju, dostarcza moment obrotowy z wału napędowego do wału napędzanego,
- zespołu przełożeń – to zestaw kół zębatych odpowiedzialnych za wrzucanie odpowiedniego biegu,
- układu sterowania – sterownik otrzymuje sygnały wysyłane ze skrzyni biegów i kontroluje m.in. prędkość pojazdu oraz obroty silnika i na podstawie tych informacji zmienia przełożenia.
Aby poszczególne elementy automatycznej skrzyni biegów pracowały płynnie, niezbędne jest zastosowanie oleju. Zapewnia on optymalne smarowanie oraz zapobiega przegrzewaniu.
Rodzaje automatycznych skrzyń biegów
W poniższej tabeli znajdziesz najważniejsze informacje na temat trzech rodzajów automatycznych skrzyni biegów, które są montowane w samochodach.
| klasyczna automatyczna skrzynia biegów |
|
| skrzynia dwusprzęgłowa DCT |
|
| skrzynia bezstopniowa CVT |
|
| zautomatyzowana skrzynia manualna |
|
Jaki rodzaj automatycznej skrzyni biegów wybrać?
Wybór konkretnego rodzaju automatycznej skrzyni biegów zależy głównie od indywidualnych preferencji oraz stylu jazdy.
Klasyczna lub bezstopniowa CVT to świetne rozwiązanie, jeśli cenisz sobie najwyższy poziom komfortu oraz zależy Ci na wygodnej jeździe.
Chcesz korzystać z automatycznej skrzyni i jednocześnie zaoszczędzić na paliwie? Postaw na samochód ze skrzynią dwusprzęgłową. Jeśli priorytetem jest dla Ciebie nieskomplikowana konstrukcja i przystępna cena, wybierz zautomatyzowaną przekładnię manualną.
Skrzynia automatyczna – wady i zalety
Skrzynia automatyczna samoczynnie zmienia biegi, a odbywa się to płynnie i bez ingerencji kierowcy. Dzięki temu może on w pełni skupić się na prowadzeniu pojazdu.
Inne zalety automatycznej przekładni to:
- bezpieczeństwo – kierowca nie koncentruje się na wyborze konkretnego biegu, a na drodze, a to zmniejsza ryzyko spowodowania kolizji czy wypadku,
- komfort – zmiana biegów odbywa się automatycznie bez szarpnięć,
- optymalizacja zużycia paliwa – nowoczesne samochody z automatycznymi skrzyniami utrzymują silnik na optymalnych obrotach i mają możliwość wyboru trybu jazdy np. Eco, a to może nieco wpłynąć na obniżenie spalania.
Tego rodzaju skrzynie biegów nie są jednak wolne od wad. Zazwyczaj wyposażone w nie samochody są droższe niż wersje z manualnymi przekładniami. Ze względu na bardziej skomplikowaną budowę ich naprawa wymaga większych nakładów finansowych. Należy także pamiętać o systematycznej wymianie oleju.
Wielu kierowców uważa, że automatyczne skrzynie biegów zapewniają mniejszą kontrolę nad pojazdem, szczególnie przy wyprzedzaniu i przy pokonywaniu ostrych zakrętów. Jednak te stosowane w nowoczesnych samochodach eliminują ten problem. Nowoczesne automaty działają precyzyjnie i szybko, błyskawicznie redukując przełożenia w razie potrzeby oraz efektywniej wykorzystując moc silnika.
Skrzynia manualna czy automatyczna – która będzie lepsza?
To, czy lepszym wyborem będzie dla Ciebie skrzynia manualna, czy też automatyczna, zależy przede wszystkim od Twoich oczekiwań oraz przyzwyczajeń. Jeśli jesteś tradycjonalistą i chcesz mieć pełną kontrolę nad zmianą biegów, postaw na pierwsze z rozwiązań. Samochody z manualnymi skrzyniami są najczęściej tańsze w porównaniu z tymi samymi modelami w automacie. Mniej elektroniki sterującej to także mniejsze ryzyko kosztownych awarii.
Wybór samochodu z automatyczną skrzynią biegów to strzał w dziesiątkę, jeśli zależy Ci na maksymalnym komforcie podczas jazdy. Nowoczesne przekładnie zmieniają przełożenia bardzo szybko, a to przekłada się na płynne prowadzenie pojazdu. Automatyczne skrzynie to dobre rozwiązanie także dla początkujących kierowców, którzy nie czują się jeszcze pewnie za kierownicą. Dzięki nim mogą w pełni skupić się na drodze, a nie na zastanawianiu się nad tym, jaki bieg wrzucić.
FAQ
Co ile trzeba zmieniać olej w automatycznej skrzyni biegów?
Zaleca się wymianę oleju skrzyni biegów co ok. 60 000 - 90 000 km w zależności od modelu pojazdu i rekomendacji producenta. To zadanie najlepiej powierzyć specjalistom, którzy dobiorą odpowiedni olej oraz zajmą się jego wymianą.
Jak prawidłowo korzystać z automatycznej skrzyni biegów?
Aby ruszyć samochodem z automatyczną skrzynią biegów, ustaw drążek w pozycji „D” (ang. drive – jazda). Cofanie jest możliwe, gdy znajdzie się on w pozycji „R” (ang. reverse – cofanie). Na drążku zmiany biegów znajdziesz także oznaczenia „P” oraz „N”. Pierwsze z nich umożliwia zaparkowanie pojazdu, a drugie to tzw. luz. Pamiętaj, aby ustawić drążek w pozycji „P” wyłącznie wtedy, gdy kończysz jazdę, a nie np. w trakcie postoju w korku. Tryb „N” stosuj tylko w awaryjnych sytuacjach, gdy np. musisz popchnąć unieruchomiony pojazd. W przeciwnym razie możesz uszkodzić automatyczną przekładnię.
