Kontrolka oleju - przyczyny i jak naprawić?

Mało który symbol na desce rozdzielczej budzi taki niepokój jak olejarka z kapiącą kroplą. Kontrolka oleju ostrzega przed problemem, który potrafi unieruchomić silnik szybciej niż jakakolwiek inna usterka. Jeśli jednak zareagujesz szybko, to równie szybko możesz uniknąć poważnych kłopotów. W niniejszym artykule przedstawimy, co oznacza ten symbol w zależności od koloru, skąd się bierze oraz co zrobić, gdy zapali się w trakcie jazdy? 

• Co oznacza kontrolka oleju w samochodzie?
• Dlaczego świeci się czerwona kontrolka oleju?
• Co oznacza żółta ikona oleju w samochodzie?
• Jak prawidłowo sprawdzić poziom oleju?
• Dlaczego kontrolka oleju miga lub zapala się tylko na zakrętach?
• Co zrobić, gdy zapali się czerwona lampka oleju?
• Czy można jeździć z zapaloną kontrolką od oleju?
• Jak uniknąć problemów z kontrolką oleju?

Co oznacza kontrolka oleju w samochodzie?

Kontrolka oleju w samochodzie ma kształt standardowej olejarki z kapiącą kroplą. Pojawia się na desce rozdzielczej w dwóch kolorach i to właśnie barwa decyduje o tym, jak poważny jest problem. Żółta lub pomarańczowa ikona oleju w samochodzie informuje zwykle o zbyt niskim poziomie środka smarnego, natomiast czerwona ostrzega przed spadkiem ciśnienia w układzie smarowania. Druga z tych sytuacji wymaga natychmiastowej reakcji.

Warto wiedzieć, że krótkie zaświecenie się symbolu tuż po przekręceniu kluczyka jest całkowicie normalne. Komputer pokładowy sprawdza wtedy działanie czujników i lampek, dlatego ikonka oleju gaśnie zaraz po uruchomieniu silnika. Należy się obawiać dopiero wówczas, gdy zacznie migać podczas jazdy lub w trakcie postoju, bo to znak, że układ smarowania nie pracuje tak, jak powinien.

Dlaczego świeci się czerwona kontrolka oleju?

Czerwona kontrolka oleju sygnalizuje zbyt niskie ciśnienie w układzie smarowania. Olej przestaje wówczas docierać do wszystkich elementów jednostki napędowej, a metalowe części zaczynają pracować „na sucho”. Wystarczy kilkadziesiąt sekund takiej pracy, żeby doszło do zatarcia silnika, czyli jednej z najdroższych usterek w samochodzie. Właśnie dlatego czerwona lampka oleju jest traktowana jako sygnał alarmowy najwyższej wagi.

Przyczyn może być kilka. Najczęstszą jest po prostu zbyt mała ilość oleju w misce olejowej, wynikająca z naturalnego ubytku albo z wycieku. Czasami problemem może być zużyta pompa oleju, która nie wytwarza odpowiedniego ciśnienia, a także zapchany filtr lub smok olejowy. Zdarza się i tak, że czerwona kontrolka oleju zapala się z powodu uszkodzonego czujnika ciśnienia, choć takiej diagnozy nie wolno stawiać na własną rękę, bez sprawdzenia pozostałych elementów układu.

Co oznacza żółta ikona oleju w samochodzie?

Żółta lub pomarańczowa ikonka oleju pojawia się w autach wyposażonych w elektroniczny czujnik poziomu i oznacza, że środka smarnego jest za mało. Choć ostrzeżenie typu niski poziom oleju i kontrolka w tym kolorze nie świadczą jeszcze o awarii, lecz wymagają jego uzupełnienia. W zależności od konstrukcji silnika producent może dopuszczać zużycie nawet od kilku dziesiątych litra do około 1 litra oleju na 1000 km.

Jeśli zauważysz żółty symbol, to najlepiej zatrzymać się w bezpiecznym miejscu, odczekać kilka minut i sprawdzić poziom na bagnecie. Jeżeli znajduje się blisko wartości minimalnej, wystarczy uzupełnić olej produktem o parametrach zgodnych z zaleceniami producenta. Mieszanie środków o różnych specyfikacjach to ostateczność, dopuszczalna jedynie awaryjnie, do czasu najbliższej wymiany.

Jak prawidłowo sprawdzić poziom oleju?

Pomiar najlepiej wykonywać na wystudzonym silniku albo po co najmniej kilku minutach od jego wyłączenia, zawsze na równym podłożu. Wyjmij bagnet, wytrzyj go czystą szmatką, włóż ponownie do oporu i odczytaj wynik. Prawidłowy poziom mieści się między oznaczeniami minimum i maksimum, a optymalnie powinien sięgać około trzech czwartych tej skali. Wiele nowszych modeli zamiast bagnetu ma elektroniczny pomiar, którego wynik pojawia się na ekranie komputera pokładowego.

Podczas pomiaru zwróć uwagę także na kolor i konsystencję środka smarnego. Mleczny, gęsty nalot na bagnecie może świadczyć o przedostawaniu się płynu chłodniczego do oleju, a wyraźnie wyczuwalny zapach benzyny o jego rozrzedzeniu paliwem. Jeśli martwią Cię te sygnały, to najlepiej skontaktuj się z mechanikiem, zanim ikonka oleju przypomni o problemie w najmniej odpowiednim momencie.

Dlaczego kontrolka oleju miga lub zapala się tylko na zakrętach?

Zdarza się, że ikona oleju w samochodzie nie świeci stale, lecz pojawia się na moment podczas ostrego hamowania, dynamicznego zakrętu albo na pochyłości. Taki objaw zwykle oznacza, że poziom środka smarnego balansuje na granicy minimum. Olej przelewa się wtedy w misce olejowej i smok pompy na chwilę traci z nim kontakt, a czujnik rejestruje spadek ciśnienia. Choć symbol szybko gaśnie, problemu nie wolno bagatelizować, bo każdy taki epizod to moment, w którym silnik pracuje bez pełnego smarowania.

Migająca kontrolka po rozgrzaniu silnika, przy prawidłowym poziomie oleju, może z kolei wskazywać na zużycie jednostki napędowej lub zastosowanie środka o zbyt niskiej lepkości. Rozgrzany, rzadki olej nie utrzymuje wówczas odpowiedniego ciśnienia na biegu jałowym. W takim przypadku pomaga przejście na produkt o specyfikacji zalecanej przez producenta, a gdy to nie wystarcza, konieczna będzie diagnostyka ciśnienia w warsztacie.

Co zrobić, gdy zapali się czerwona lampka oleju?

Gdy podczas jazdy zapali się czerwona lampka oleju, należy szybko reagować! Kontynuowanie podróży w nadziei, że symbol zgaśnie, jest najgorszym możliwym wyborem, bo niedosmarowany silnik niszczy się w błyskawicznym tempie. Zamiast tego wykonaj kilka prostych kroków:

• zjedź na pobocze lub parking i natychmiast wyłącz silnik,
• odczekaj kilka minut, aż olej spłynie do miski olejowej, a następnie sprawdź jego poziom na bagnecie,
• uzupełnij ubytek, jeśli poziom znajduje się poniżej minimum, używając oleju o właściwej specyfikacji,
• uruchom silnik na próbę i obserwuj tablicę rozdzielczą. Jeżeli kontrolka od oleju nadal świeci lub słychać niepokojące stuki, od razu wyłącz jednostkę napędową,
• zorganizuj transport do warsztatu, najlepiej na lawecie, zamiast ryzykować dalszą jazdę.

Taka procedura pozwala odróżnić zwykły ubytek oleju od poważniejszej usterki. Jeżeli po dolewce symbol gaśnie, można ostrożnie dojechać do serwisu na diagnostykę i ustalenie przyczyny ubytku. Świecąca mimo prawidłowego poziomu czerwona kontrolka oleju wskazuje natomiast na problem z ciśnieniem i wyklucza dalszą jazdę na własnym napędzie.

Czy można jeździć z zapaloną kontrolką od oleju?

Z żółtą ikonką oleju można dojechać do najbliższej stacji benzynowej po dolewkę, choć zwlekanie z uzupełnieniem poziomu nie ma żadnego uzasadnienia. Czerwona kontrolka oleju całkowicie wyklucza jazdę. Każdy przejechany kilometr zwiększa ryzyko zatarcia wału korbowego, panewek czy wałka rozrządu, a koszt naprawy takich uszkodzeń często przekracza wartość starszego auta.

Warto też pamiętać, że problem nie zawsze znika po dolewce. Jeśli kontrolka od oleju wraca co kilkaset kilometrów, silnik może zużywać za dużo oleju z powodu wyeksploatowanych pierścieni tłokowych lub uszczelniaczy zaworowych. W takiej sytuacji odkładanie wizyty w warsztacie tylko pogarsza stan jednostki napędowej i podnosi rachunek za naprawę.

Jak uniknąć problemów z kontrolką oleju?

Regularna wymiana i kontrola poziomu

Profilaktyka jest prostsza i tańsza niż jakakolwiek naprawa. Podstawą jest regularna wymiana oleju wraz z filtrem, najlepiej co 10 do 15 tysięcy kilometrów, nawet jeśli producent dopuszcza dłuższe przebiegi. Dobrym nawykiem jest też kontrola poziomu co kilka tankowań oraz przed każdą dłuższą trasą. Dzięki temu niski poziom oleju wychwycisz, zanim kontrolka w ogóle zdąży się zapalić, a silnik będzie pracował w optymalnych warunkach przez długie lata.

Olej dopasowany do silnika

Zwróć uwagę, co wlewasz do silnika. Olej musi spełniać normę wskazaną w instrukcji obsługi, a jego lepkość powinna odpowiadać konstrukcji jednostki napędowej i warunkom, w jakich auto jeździ na co dzień. Najtańsze produkty, o nieznanym pochodzeniu, szybciej tracą właściwości smarne, przez co rośnie tarcie i temperatura pracy. Przy zakupie warto też zachować ostrożność wobec wyjątkowo okazyjnych ofert w internecie, bo podrabiane oleje silnikowe wciąż trafiają do sprzedaży i potrafią doprowadzić do usterki nawet w sprawnym aucie.

Nowsze auto w firmie zamiast wyeksploatowanej floty

Ryzyko usterek układu smarowania rośnie wraz z wiekiem i przebiegiem pojazdu. Jeżeli auta w Twojej firmie coraz częściej sygnalizują problemy z olejem, rozważ wymianę floty na nowszą. W ofercie dealerów współpracujących z Erste Leasing znajdziesz nowe samochody objęte gwarancją producenta, takie jak Ford Kuga, Audi A5 czy hybrydowy Geely Starray. To nowe jednostki, w których znajdują się systemy przypominające o terminach serwisowych. Leasing dla firm obejmuje okres finansowania nawet do 72 miesięcy, a po zakończeniu umowy następuje wykup pojazdu.

Samochód elektryczny – bez oleju silnikowego

Ciekawą alternatywą są również auta elektryczne, na przykład GAC Aion V. Silnik elektryczny nie wymaga oleju silnikowego ani rozrządu, a liczba elementów eksploatacyjnych jest mniejsza niż w samochodzie spalinowym. To jeden z powodów, dla których bieżąca eksploatacja elektrycznego auta kosztuje mniej niż utrzymanie auta spalinowego, co przy intensywnym użytkowaniu firmowym ma realne znaczenie dla budżetu.