Rezygnacja i wypowiedzenie umowy leasingu - konsekwencje i koszty

Leasing to umowa zawierana na określony czas, zwykle od 24 do 72 miesięcy. Co zrobić, gdy sytuacja w firmie się zmieni i auto przestanie być potrzebne? Sprawdź, czy można zrezygnować z leasingu, kto i kiedy może wypowiedzieć umowę oraz z jakimi kosztami trzeba się liczyć.

• Czy można zrezygnować z leasingu przed końcem umowy?
• Różnice między rezygnacją z leasingu a wypowiedzeniem
• Czy możliwe jest wypowiedzenie umowy leasingu przez leasingobiorcę?
• Kiedy leasingodawca może wypowiedzieć umowę leasingu?
• Ile kosztuje wcześniejsze zakończenie leasingu?
• Czy odstąpienie od umowy leasingu jest możliwe?
• Czy cofnięcie wypowiedzenia umowy leasingu jest możliwe?
• Jak uniknąć kosztownego wypowiedzenia umowy leasingu?

Czy można zrezygnować z leasingu przed końcem umowy?

Pytanie, czy można zrezygnować z leasingu, pojawia się najczęściej wtedy, gdy przedsiębiorca traci zlecenia, zmienia profil działalności albo auto okazuje się niedopasowane do potrzeb firmy. Odpowiedź brzmi: tak, ale nie na takich zasadach, jak w przypadku abonamentu. Umowa leasingu jest terminowa – leasingobiorca zobowiązuje się do spłaty określonej liczby rat, a leasingodawca do oddania pojazdu w używanie na cały ten okres.

Rezygnacja z leasingu nigdy nie polega więc na samym odesłaniu kluczyków. Każda forma wcześniejszego zakończenia umowy wymaga rozliczenia z finansującym, a jego warunki wynikają z treści umowy i Kodeksu cywilnego. W Erste Leasing umowa leasingu zawierana jest wyłącznie z firmami, na okres od 24 do 72 miesięcy, i kończy się wykupem pojazdu – nie ma opcji wymiany auta na nowe. Z tego powodu decyzję o leasingu warto podejmować z myślą o całym okresie finansowania.

Różnice między rezygnacją z leasingu a wypowiedzeniem

W codziennym języku „rezygnacja z leasingu” i „wypowiedzenie umowy leasingu” bywają używane zamiennie, choć prawnie to różne pojęcia. Wypowiedzenie umowy leasingu jest jednostronnym oświadczeniem, które rozwiązuje umowę w trybie przewidzianym w przepisach lub w samej umowie. Kodeks cywilny przyznaje to uprawnienie przede wszystkim finansującemu, czyli firmie leasingowej, w ściśle określonych sytuacjach.

Rezygnacja to potoczne określenie każdej formy wcześniejszego zamknięcia finansowania z inicjatywy przedsiębiorcy: porozumienia stron, wcześniejszej spłaty połączonej z wykupem albo cesji umowy na inny podmiot. To te ścieżki, a nie wypowiedzenie, są zwykle dostępne dla leasingobiorcy – każdą uzgadnia się indywidualnie z leasingodawcą.

Czy możliwe jest wypowiedzenie umowy leasingu przez leasingobiorcę?

Wypowiedzenie umowy leasingu przez leasingobiorcę jest w standardowej sytuacji bardzo ograniczone. Przepisy Kodeksu cywilnego o leasingu (art. 709¹–709¹⁸) nie dają korzystającemu ogólnego prawa do wypowiedzenia umowy zawartej na czas oznaczony. Przedsiębiorca może ją wypowiedzieć tylko wtedy, gdy przewiduje to sama umowa albo gdy finansujący rażąco narusza swoje obowiązki, np. nie wydaje pojazdu lub jego dokumentów.

Jeśli umowa nie zawiera klauzuli o wypowiedzeniu, jedyną drogą jest porozumienie z leasingodawcą. W Erste Leasing pytania dotyczące zawartych już umów obsługuje Biuro Obsługi Klienta, dostępne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–16:00. Tam warto zgłosić się w pierwszej kolejności – wstrzymanie płatności rat w nadziei na „wymuszenie” rozwiązania umowy to najgorszy możliwy scenariusz, bo wypowiedzenie umowy leasingu przez leasingobiorcę zostaje wtedy zastąpione wypowiedzeniem z jego winy.

Kiedy leasingodawca może wypowiedzieć umowę leasingu?

Znacznie częściej wypowiedzenie umowy leasingu następuje z inicjatywy finansującego, a najczęstszą przyczyną jest zwłoka w płatności rat. Zgodnie z art. 709¹³ § 2 Kodeksu cywilnego leasingodawca może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym, jeśli korzystający zalega z zapłatą co najmniej jednej raty i mimo pisemnego wezwania z dodatkowym terminem nie uregulował zaległości. Wystarczy więc jedna nieopłacona rata i zignorowane wezwanie. Kodeks cywilny pozwala finansującemu wypowiedzieć umowę także wtedy, gdy leasingobiorca:

• mimo upomnienia używa pojazdu niezgodnie z umową lub przeznaczeniem (art. 709¹¹),
• oddaje auto do używania osobie trzeciej bez zgody finansującego, np. podnajmuje je (art. 709¹²),
• nie utrzymuje pojazdu w należytym stanie i zaniedbuje przeglądy wymagane przez producenta,
• nie ubezpiecza pojazdu zgodnie z warunkami umowy.

Ile kosztuje wcześniejsze zakończenie leasingu?

Po wypowiedzeniu umowy z przyczyn leżących po stronie korzystającego finansujący może żądać natychmiastowej zapłaty wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat (art. 709¹⁵ KC). Kwotę pomniejsza się o korzyści, jakie leasingodawca uzyskał dzięki wcześniejszemu rozwiązaniu umowy, przede wszystkim o wartość odzyskanego i sprzedanego pojazdu oraz dyskonto. W praktyce przedsiębiorca traci auto, a mimo to dopłaca różnicę między zobowiązaniem a kwotą ze sprzedaży.

Do tego dochodzą koszty windykacji, odbioru i wyceny pojazdu, odsetki za opóźnienie oraz opłaty z tabeli opłat i prowizji. Z tego powodu rezygnacja z leasingu w formie porozumienia – np. wcześniejszego wykupu – jest zwykle znacznie tańsza niż rozliczenie po wypowiedzeniu. Trzeba też pamiętać, że leasing operacyjny auta osobowego musi trwać co najmniej 24 miesiące, a wcześniejsze zamknięcie umowy może wymagać korekty rozliczonych kosztów podatkowych.

Czy odstąpienie od umowy leasingu jest możliwe?

Odstąpienie od umowy leasingu to inna instytucja prawna. W odróżnieniu od wypowiedzenia, które działa „na przyszłość”, odstąpienie powoduje, że umowę traktuje się tak, jakby nigdy nie została zawarta. W leasingu dla firm nie ma odpowiednika konsumenckiego prawa do odstąpienia w ciągu 14 dni – przedsiębiorca, który podpisał umowę i odebrał pojazd, nie może po prostu się rozmyślić.

Odstąpienie od umowy leasingu wchodzi w grę głównie przy wadach pojazdu. Zgodnie z art. 709⁸ KC leasingobiorca może zażądać, by finansujący odstąpił od umowy ze sprzedawcą, jeśli wada to uzasadnia – wówczas umowa leasingu wygasa. To scenariusz rzadki, dotyczący poważnych usterek fabrycznych. W przypadku nowych aut objętych gwarancją producenta w ofercie dealerów współpracujących z Erste Leasing, usterki rozwiązuje się w ramach gwarancji, bez ingerencji w umowę.

Czy cofnięcie wypowiedzenia umowy leasingu jest możliwe?

Zdarza się, że przedsiębiorca, który otrzymał wypowiedzenie, odzyskuje płynność i chce odwrócić bieg wydarzeń. Cofnięcie wypowiedzenia umowy leasingu jest możliwe, ale na określonych zasadach. Zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli można odwołać wyłącznie wtedy, gdy odwołanie dotrze do adresata najpóźniej razem z samym oświadczeniem. Później wypowiedzenie wiąże, a jego cofnięcie wymaga zgody drugiej strony.

W praktyce cofnięcie wypowiedzenia umowy leasingu złożonego przez finansującego zależy od jego decyzji. Leasingodawca może zgodzić się na wznowienie umowy, zwykle pod warunkiem spłaty zaległości wraz z odsetkami i kosztami, ale nie ma takiego obowiązku. Jeśli pojazd został już odebrany lub sprzedany, przywrócenie umowy nie będzie możliwe. Z tego powodu na wezwanie do zapłaty trzeba reagować natychmiast – zapłata w dodatkowym terminie zatrzymuje procedurę, zapłata po jego upływie już nie.

Jak uniknąć kosztownego wypowiedzenia umowy leasingu?

Najlepszą ochroną jest dobrze dopasowana umowa. W Erste Leasing okres finansowania wybiera się w przedziale od 24 do 72 miesięcy, a rata może być stała lub zmienna – dłuższy okres oznacza niższą ratę, a umowa i tak kończy się wykupem pojazdu, który pozostaje w firmie. Jeśli mimo to pojawią się trudności, liczy się tempo reakcji: kontakt z Biurem Obsługi Klienta Erste Leasing przed terminem płatności raty daje większe pole manewru niż rozmowa po otrzymaniu wezwania. Odpowiedź na pytanie, czy można zrezygnować z leasingu, brzmi więc: tak, ale najtaniej wtedy, gdy obie strony robią to w porozumieniu.